^{'گام ارزنده اي به پيش': كتاب آموزش شعر}

'كتاب آموزش شعر را شايد بتوان نشانه تحول در ديدگاه اهل ادب افغانستان درباره آموزش شعر دانست‌'

^{اين كتاب را شايد بتوان نشانه تحول در ديدگاه اهل ادب افغانستان درباره آموزش شعر دانست‌.}

^{با مروري كوتاه بر متون آموزشي رسمي ادبيات در افغانستان‌، نارسايي ‌هاي بسياري در آنها به چشم مي‌آيد كه متأسفانه در نهادهاي رسمي آموزشي اين كشور، كمتر براي رفع آنها چاره ‌انديشي شده است‌.}

^{با وجود تحولات بسياري كه در قرن اخير در نظر و عمل در شعر فارسي دري به وجود آمده، متون آموزشي رسمي در افغانستان، همچنان سرشار از مباحث قديمي است‌، آن هم با شيوه ‌اي پيچيده و غيركاربردي‌.}

^{آموزشهاي 'تاريخ گذشته'}

^{هم ‌اكنون بسياري از دانش آموزان و دانشجويان افغان، مباحثي را به عنوان آموزش شعر فرامي‌گيرند كه كمتر براي شاعرشدن‌، آن هم با معيارهاي امروز، به كار مي‌آيد.}

^{مثلاً دانش آموزان دوره ليسه (دبيرستان)، بخش مهمي از توان ذهني خود را صرف آموختن صنايع بديع مي‌كنند، در حالي كه بسياري از اين صنايع‌، عملاً نوعي تفنّن بي ‌ثمر است و بسياري ديگر نيز كه ارزشمند و سودمند است‌، به شكلي پيچيده و با دسته ‌بنديهاي فراوان تعليم داده مي‌شود، بدون اين كه در مورد ارزش هنري آنها بحث شود.}

^{همين ‌گونه است كه آموزش علم عروض و قافيه در دانشگاههاي افغانستان - كه آن هم با معيارها و روش قديم است و غالباً بسيار دشوار و غيركاربردي‌ - به‌گونه ‌اي كه كمتر شاعري را مي‌توان سراغ گرفت كه وزن و قافيه شعرش را به كمك اين آموزه‌ ها اصلاح كرده باشد.}

^{با اين وصف‌، كتاب "آموزش شعر" را مي‌توان گامي بلند به پيش دانست‌، و جالب اين كه اين كتاب نه توسط يك نهاد رسمي‌، كه توسط يك شاعر جوان تأليف شده است‌.}

^{البته شايد يكي از دلايل سودمندي آن‌، همين باشد، چون يك شاعر كه براي خود در مراحلي نيازمند متون آموزشي مفيد بوده است‌، بهتر مي‌تواند مباحث سازنده را براي چنين كتابي تشخيص دهد.}

^{اين كتاب‌، به تازگي (اواخر سال ۱۳۸۵ خورشيدي‌) از سوي بنگاه انتشارات ميوند در كابل چاپ شده است‌.}

^{در يادداشتي كوتاه كه در ابتداي كتاب آمده‌، چنين مي‌خوانيم‌: "اين كتاب به منظور راهنمايي دانش‌ آموزان كلاس(صنف)هاي ادبيات و شعر ترتيب و تنظيم شده است‌. موضوعات مطابق ضرورت يك شاگرد نوآموز انتخاب شده و به اندازه احتياج آن مورد بحث قرار گرفته است‌."}

^{'مزاياي' كتاب}

'سودمندي'  كتاب آموزش شعر، توسط يك شاعر جوان نوشته شده و شايد يكي از دلايل سودمندي آن‌، همين باشد، چون يك شاعر كه براي خود در مراحلي نيازمند متون آموزشي مفيد بوده است‌، بهتر مي‌تواند مباحث سازنده را براي چنين كتابي تشخيص دهد   محمد كاظم كاظمي

^{كتاب "آموزش شعر" در 9 بخش تنظيم شده و نويسنده در اين بخشها، به عناصر معنوي‌، زبان‌، خيال‌، موسيقي‌، مكاتب و انواع شعر پرداخته و شيوه طرح مباحث غالباً ساده و قابل فهم براي عموم است‌.}

^{يك مزيّت مهم اين كتاب‌، تنوع و جامعيت مباحث آن است‌، نويسنده طبق روش سنتي بخش عمده‌اي از كتاب را به علم عروض و قافيه و بديع و شناخت قالبهاي شعر صرف نكرده و تا حد قابل توجهي به مباحث سودمندتر و كاربردي‌ تر نظير شناخت زبان‌، تخيل‌، انديشه و عاطفه در شعر پرداخته است‌.}

^{مي‌دانيم كه اين عناصر، در شعر از وزن و قافيه مهم ‌تر و جوهري ‌ترند، به ‌ويژه در شعر امروز.}

^{ويژگي ديگر كتاب‌، ديدگاه نسبتاً جديد و نوين نويسنده درباره شعر و عناصر آن است‌. او به تعريف "موزون و مقفي بودن‌" بسنده نكرده و چنان دايره ‌اي براي شعر ترسيم كرده است كه شعر نيمايي و شعر سپيد هم در آن مي‌گنجد.}

^{در ميان عناصر و آرايه‌هاي شعر هم در كنار وزن و قافيه‌، به مباحث جديدي همچون "حس‌آميزي‌‌"، "تشخيص‌" و "متناقض‌نمايي‌" توجه داشته است‌.}

^{به همين گونه‌، مثالهاي شعري مورد استفاده در اين كتاب هم متنوع است و از كل گستره زماني و مكاني شعر فارسي انتخاب شده است‌.}

^{يكي از مشكلات مهم ادباي سنتي در افغانستان، همين بوده است كه در مباحث آموزشي‌، فقط به مثالهاي موجود در متون كهن اتكا داشته‌اند. ولي چنان كه گفته شد، نويسنده در اين كتاب كوشيده مثالهاي تازه به آن مجموعه محدود و بسته مثالهاي شعري بيفزايد.}

^{'كاستي ها'}

^{ولي از اينها كه بگذريم‌، بايد به كاستيهاي كتاب هم اشارتي كرد. به گمان من مهم‌ترين نقطه اتكا در اين بحث‌، لحن و نثر خشك و فنّي مؤلف است‌.}

^{در يك متن آموزشي ادبيات‌، انتظار مي‌رود كه نويسنده طراوت و لطافتي به كلام ببخشد كه آن را در عين جدي و فني بودن‌، جذاب و شيرين نيز بسازد.}

^{مثلاً يكي از چيزهايي كه مي‌توانست كتاب را جذاب‌ تر كند، ذكر نام شاعران در ذيل مثالهايي بود كه از آنها نقل شده است‌. در حالي كه نام شاعران غالباً در پي‌نوشتها و آن هم در آخر كتاب آمده است و اين خود تا حدودي كتاب را از سرزندگي انداخته است‌.}

^{آنچه اين لحن خشك را تشديد كرده، افزوني مباحث صرفاً فني و قواعد و قوانين به نسبت مباحث هنري و تحليلهاي ذوقي است‌.}

^{نويسنده مي‌بايد با تحريك ذوق زيبايي‌شناسانه مخاطب‌، راهي را براي شناخت اين مباحث توسط خود مخاطب باز مي‌كرد، يعني مي ‌كوشيد ذوق او را براي فهم و هضم اين قواعد و قوانين به كمك بگيرد. ولي در كتاب حاضر به نظر مي‌رسد كه گاهي اين ذوق در ميان مباحث فني گم مي‌شود.}

^{مثلاً در بحث "كنايه‌"، فقط پنج سطر از متن به ارزش هنري كنايه اختصاص يافته است و حدود چهار صفحه ديگر به تعريفها، تقسيم‌بندي‌ها و تفاوتهاي كنايه و مجاز.}

^{در بعضي موارد نيز در اين كتاب‌، لغزشهايي فني يا نگارشي به چشم مي‌خورد، چنان كه نويسنده در بخش نهم‌، "قالبهاي شعر" را "انواع شعر" ناميده و يا "ادات تشبيه‌" را “آدات تشبيه‌" نگاشته است‌.}

^{به همين گونه بحث "قافيه‌" كه به واقع بخشي از "موسيقي‌" است و بايد در ذيل آن بخش مي‌آمد، در بخشي مستقل مطرح شده است‌.}

^{با همه اينها، ارزش اين كتاب به عنوان اولين متن آموزش شعر كه در داخل افغانستان با معيارهاي نوين و به صورتي همه‌فهم نگاشته شده است‌، محفوظ است و به نظر مي‌رسد اين كتاب‌، بيش از متون آموزشي موجود در مكاتب و دانشگاهها، به كار شاعران جوان خواهد آمد.}

^{شناسنامه}

^{نام كتاب: آموزش شعر
نويسنده: محمود جعفري
شمارگان ۱۰۰۰ نسخه
شماره صفحه ها: ۲۵۲
قطع: رقعي‌
طراح جلد: سيدحسن زكي‌زاده
صفحه‌آرايي: ضامن زاهدي
سال چاپ: ۱۳۸۵ خورشيدي
چاپخانه: ميوند (كابل)}

	تحصیل در انگلستان پذیرش از کالج و دانشگاه های انگلستان www.UkStudyToday.com		دوره های آیلتس و تافل در انگلستان دوره های فشرده و طولانی مدت www.UkStudyToday.com		مشاوره تخصصی تحصیل در انگلستان تلفن تهران : 88 900 220 داخلی 760 www.UkStudyToday.com
	طراحی حرفه ای وب سایت وب سایتهای تجاری,خبری,شخصی www.RoyalWebDesigners.com		محل نمایش آگهی شما 20 میلیون بار نمایش ماهیانه www.IranianUK.com/feedback.php		تبلیغ رایگان کسب وکار خود؟ آگهی رایگان www.Iranian118.com